Ondernemen

Er is een grote transitie gaande

Dirma Nagelhout - De Zandloper

Op een congres voor vrouwelijke ondernemers ontmoette ik spreekster en ondernemer Dirma Nagelhout. Haar stelling klinkt als volgt: ‘Er is een grote transitie gaande’. Samen met Willemijn Kemp schreef zij het boek ‘De Zandloper, leiderschap in tijden van transitie’.

Ik zat in de zaal te wachten en zocht alvast wat info over haar boek op Managementboek.nl.: “Aan de hand van talrijke (inspirerende) praktijkvoorbeelden, interviews met meer dan 25 mensen uit bedrijfsleven, politiek en wetenschap die hun visie op deze materie hebben gedeeld, (wetenschappelijke) literatuur en het model De Zandloper, nemen de auteurs de lezer mee in het veranderende proces van waarde creatie. Om als leider en bedrijf of organisatie overeind te blijven staan in deze turbulente tijd van transitie, is het essentieel te onderzoeken wat precies jouw toegevoegde waarde is.”

Na haar lezing stapte ik op haar af en we maakten een afspraak. Het werd een inspirerend gesprek met een vrouw die goed weet wat er gaande is in de wereld en wat de huidige veranderingen betekenen voor de rol van ondernemers en leiders.

Wat houdt de grote transitie in?

Er is een grote verschuiving aan de gang. De tijd van managen (planning & control) is voorbij. Verkokerd denken was dat. En ook erg top-down. Willen ‘beheersen’ en managen maakt plaats voor delen en wederzijds vertrouwen. Ondernemers en leiders die van de werkelijkheid vervreemd zijn geraakt en vooral zichzelf bevoordelen, gaan het in de toekomst niet meer redden. De ‘nieuwe leider’ wordt ter verantwoording geroepen, want we denken steeds meer horizontaal in plaats van verticaal.

De ‘baas’ bestaat niet meer?

Precies. Vroeger was de ‘baas’ alwetend – of deed alsof – en was boven kritiek verheven. Fouten maken stond voor falen en een baas die faalde was geen baas meer. Die baas is zo goed als verdwenen. En daarmee ook het woord ‘baas’. De ondernemer en leider van de toekomst is iemand die zich kwetsbaar kan opstellen en in gesprek gaat. Daar is vertrouwen voor nodig, in jezelf en in de ander. Bovendien: als je je kwetsbaar opstelt, word je tegenwoordig juist eerder vertrouwd.

Is ‘je kwetsbaar opstellen’ niet een beetje jaren ‘70?

Ik snap die associatie wel, maar dat ging over persoonlijke ontwikkeling en ontplooiing. We hadden het jaren ’50 ‘juk’ van ons afgegooid. We mochten naar onszelf kijken en ons gevoelig tonen. Het zogenaamde ik-tijdperk was daar. Dat leidde op den duur tot de houding ‘What’s in it for me?’ Nu gaan we meer toe naar ‘What’s in it for us’. Er komt steeds meer behoefte aan verbinding. En verbinding zonder kwetsbaarheid, juist van leiders en ondernemers, bestaat niet. Die kwetsbaarheid kan zich uiten in het delen van je fouten en lessen, niet alwetend hoeven zijn en reflecteren op jezelf.

Waarom is reflecteren zo belangrijk?

In deze tijd van grote en snelle veranderingen moet je ook pas op de plaats kunnen maken en jezelf de vraag stellen: ‘Waar ben ik mee bezig?’. Je hebt absoluut verwerkingstijd nodig als je waarde toe wilt blijven voegen. Ik denk daarom ook dat ondernemers die vaak alleen aan het roer staan andere ondernemers moeten opzoeken. Ga samen sparren over het ondernemerschap en over rol die jij voor jezelf ziet. Voed jezelf, blijf je visie en jezelf ontwikkelen! Alleen dan ben je in staat om waarde te creëren.

‘Waarde-creatie’, wat is dat precies?

Daarmee bedoelen we dat je als ondernemer en leider iets van echte waarde toe moet voegen aan het leven van je klanten en aan de maatschappij. Zowel klant als maatschappij, of de wereld zelfs, moeten er beter van worden. Dat is ‘waarde’. Eigenlijk gaat dat ook over duurzaamheid. Snap je? Bij ‘duurzaamheid’ denken we vaak aan ‘milieu-vriendelijk’. Maar duurzaamheid gaat ook over wat goed is, op de lange termijn, voor mens en maatschappij. En om te weten wat je toe kunt voegen, moet je de trends en maatschappelijke, en zelfs de wetenschappelijke, ontwikkelingen in de gaten houden.

Welke ‘voorspellingen’ zijn voor ondernemers belangrijk?

Ten eerste denk ik dat grote organisaties gaan verdwijnen. De menselijke maat komt terug. Kleine ondernemingen hebben de toekomst. En projectmatig werken in team- en netwerkverband.

Een tweede belangrijke verandering is dat de scheiding tussen denken (beleid maken en aansturen) en doen (uitvoering), die een hele dikke vette management-laag heeft opgeleverd, gaat  verdwijnen. Uiteindelijk gaan we toe naar een maatschappij waarin iedereen als het ware ondernemer is. Ook in loondienst. Het gaat om vertrouwen, ruimte en eigen verantwoordelijkheid. En van daaruit samenwerken aan waarde-creatie.

Ten slotte zie ik dat generalisten het podium weer op mogen. Wat niet wil zeggen dat je als ondernemer geen niche nodig hebt. Maar we mogen weer meer dan één ding kunnen. De verbinding tussen al die competenties, de rode draad: daar gaat het om.

Over de auteur

Dorine Mobron

Ondernemerschap stimuleren, storytelling, fotografie, social media en bloggen zijn mijn passies. Over mijn werk: ondernemers hebben in deze tijd een inspirerend verhaal nodig om medewerkers en klanten te kunnen binden. Ik help hen bij het creëren van dat verhaal (missie & visie) en het uitdragen daarvan (als spreker en als schrijver).

Over de auteur

irenep